ميكسرهاي ديجيتال

عصر حاضر عصر ديجيتال است . مزاياي توليد موسيقي و اديت در فضاي ديجيتال كاملا شناخته شده است.
تراك هاي مجازي ، اديت غير مخرب و افكتور ديجيتال داخلي، ايستگاههاي كاري استوديو ديجيتال را بسيار كار آمد كرده است.اما درباره ميكس چطور؟ ميكس ديجيتال چيست؟ آيا ميكس ديجيتال هم مزاياي ضبط و اديت ديجيتال را در مقايسه با آنالوگ دارد؟ يك ميكسر ديجيتال چگونه كار ميكند؟ ميكس كردن آيا صرفا بالا و پايين كردن چند فيدر است؟ آيا ميسكر ديجيتال از ميكسر آنالوگ بهتر است؟ به بررسي همه اين سوالات در اين مطلب ميپردازيم و پاسخ آنها را در Erteaash.com به كمك معلومات علمي و تجربيات آقاي عليرضا جهان پناه در اين زمينه خواهيم داد.
كدام مزاياي ميكسر هاي ديجيتال است كه ان را جهت استفاده در كاربري هاي مختلف از جمله ضبط موزيك ، صدا گذاري و پخش ارجيت داده است؟ در طول اين نوشته بعضي از امكانات و توانمنديهاي ميكسر ها را بيان خواهيم كرد تا نشان دهيم چطورانعطاف پذيري و قدرت ميكسر هاي ديجيتال انقلابي در ميكسر ها بوده است.

نماي كلي ميكسر ديجيتال در مقايسه با ميكسر آنالوگ:

در ابتدا در نگاهي كلي به ميكسر ها تعدادي از مزاياي ميكسر هاي ديجيتال در مقايسه با ميكسر هاي آنالوگ را بيان ميكنيم.

١ـ انعطاف پذيري در پيكر بندي در مقابل مسيرهاي ثابت و غير قابل تغيير

تمام جك هاي ورودي و خروجي و ورودي ها و خروجي ها در ميكسر آنالوگ مسير بدي شده و ثابت ميباشند و اين يعني يك بار مسير طراحي شده و پس از اتمام مونتاژ ديگر هيچ چيز قابل تغيير نيست. اما در ميكسر هاي ديجيتال صدا وقتي وارد ميكسر ميشود ميتواند آزادانه به هر قسمت از ميكسر حركت كرده و در صورت نياز افكت به آن اضافه شود و مسير آن متناسب با نياز و كاريري شما برنامه ريزي شود . به عنوان مثال هر ورودي ميتواند به هر كدام از كانال ها و تمام انها هدايت شود در يك ميكسر ديجيتال سير هاي مختلف براي حركت يك سيگنال قابل تعريف بوده همانگونه كه در خروجي هاي متفاوت ميتوان سيگنال را مسير دهي و ارسال كرد.

 ابعاد و قيمت :

از آنجا كه برنامه ريزي و پيكربندي و كنترل يك ميكسر ديجيتال خيلي حالت پذير ميباشد اين ميكسر ها ميتوانند به صورت خيلي كوچك و جمع و جور متناسب با ابعاد و شكل استوديو طراحي شوند.به عنوان مثال يك ميكسر آنالوگ 96 كانال صدا خيلي عريض و بزرگ خواهد بود و پهناي ميكسر در حدود ٤ متر يا بيشتر فضا اشغال ميكند و گاهي تا هزاران كيلو وزن خواهد داشت. ولي از انجا كه در ميكسر هاي ديجيتال امكانات كنترلي انعطاف پذير هستند شما ميتوانيد كنترل ٩٦ كانال را در ابعاد بسيار كوچك تر ميكسر انجام دهيد حتي به گونه اي ميكسر قابل حمل باشد.
انعطاف پذيري در طراحي ميكسر هاي ديجيتال باعث شده تا اغلب با هزينه بسيار پايين تري ساخته شده و در تعداد مساوي كانال قيمت تمام شده بسيار پايين تر خواهد بود.

٢ـ افكتور هاي ديجيتال داخلي

از انجا كه صدا در ميكسر هاي ديجيتال وارد فضاي ديجيتال ميشود اضافه كردن يك افكتور ديجيتال داخلي با قيمت مناسب و كيفيت بالا داخل ميكسر آسان خواهد بود و از آنجا كه اين پردازش درون خود ميكسر انجام ميشود شما ديگر نگران افت صدا در مسير كابل هاي طولاني،پچ كردن هاي خارجي و تبديل فرمت صدا از آنالوگ به ديجيتال و بالعكس در ميكسر هاي آنالوگ نخواهيد بود.

٣ـ امكان فراخواني تمام تنظيمات

يكي از بزرگترين مزاياي ميكسر هاي ديجيتال اين است كه تمام تنظيمات ميكسر حتي افكت ها قابل ذخيره و نگهداري در يك حافظه داخلي ميباشد تا هر زمان كه نياز كاربر باشد آن را فراخواني كند.اين امكان اجازه ميدهد شما در هنگام كار با يك پروژه بتوانيد تمام تنظيمات را مطابق زماني كه ميكسر را ترك كرديد فراخواني كرده و كار را ادامه دهيد.
حافظه ميكسر مزاياي زيادي دارد.به عنوان مثال،شما ميتوانيد تنظيمات دامنه و اكولايزر يك گوينده را مطابق برداشت هاي قبلي فراخواني كنيد تا يكنواختي در ظبط هاي مختلف يك گوينده رعايت شود.سرعت فراخواني اجازه خواهد داد تا شما پس از اتمام يك ميكس آن را ذخيره كرده و با تنظيماتي كاملا متفاوت ميكس را تكرار كرده و تفاوت آن ها را به سرعت با يكديگر مقايسه كنيد.اين امكان مطمئنا كيفيت ضبط شما را بهتر خواهد كرد.

٤ ـ اتصال مستقيم ديجيتال ضبط صوتهاي ديجيتال يا DATS

دردنياي امروز ضبط موسيقي،اكثر تجهيزات ظبط مولتي تراك و استريو ديجيتال ميباشند و لذا وقتي شما در يك ميكسر ديجيتال،سيگنال ضبط شده موسيقي را پردازش و تركيب ميكنيد نياز داريد با دستگاه مولتي تراك ديجيتال و همچنين ضبط صوت استريوي ديجيتال جهت ضبط ميكس نهايي ارتباط ديجيتال داشته باشيد.اين امكان در ميز هاي آنالوگ وجود ندارد ( ورودي و خروجي ديجيتال ) شما را از نويز ذاتي مبدل هاي آنالوگ به ديجيتال دور ميكند. لذا كيفيت سيگنال موسيقي باز هم بهتر خواهد شد.

معرفي يك ميكسر و باس هاي آن

قيل از اينكه بحث را ادامه بدهيم لازم است تا يك ميكسر و اصلي ترين قسمتها و عملكرد هاي آن را معرفي كنيم. در واقع ميكسر صدا يك دستگاه ساده است.چندين صدا را از وزودي هاي مختلف گرفته،آنها را به خروجي هاي متفاوت ارسال ميكند.در طول اين فرايند،ميكسر ميتواند سيگنال هاي صدا را با هم تركيب كرده،دامنه آنها را تغيير داده و گاهي اوقات حتي با استفاده از پردازش گرها صدا را تغيير دهد.
اساسي ترين تنظيمات هر خط صدا،كانال ناميده ميشوديك كانال شامل تنظيمات كنترلي صدا جهت ارسال يك خط به مسيرهاي متفاوت و تغييرات دامنه و پردازش صدا ميباشد.مسيرهاي صدايي را كه در داخل ميكسر هدايت شده را باس مينامند.يك باس مسيري است كه از طريق بيشتر از يك خط صدا به آن دسترسي وجود داشته باشد و ميتواند به يك يا چندين مقصد هدايت شود. گاهي اوقات ٢ باس تركيب شده و به عنوان يك باس استريو به ٢ خروجي براي مصارف استريو ارسال ميشود.

انواع باس ها و مصارف آن

همانطور كه بيان شد در ميكسر هاي آنالوگ هر مسير در ميكسر ميبايست سيم كشي شده و با سيم منتقل شود.راه هاي گوناگون متفاوتي جهت سيم بندي اين باس ها وجود دارد.

باس اصلي استريو

اين باس جهت خروجي اصل ميكس استفاده ميشود و اغلب به يك ضبط صوت ٢ تراك يا ورودي هاي آنالوگ يك DAT متصل ميشود.فيدر اصلي ميكسر براي تنظيم دامنه ارسال به اين باس اصلي (Master Bus) استفاده ميشود.

باس هاي مونيتور كردن صدا

اين باس ها كه ميتواند استريو باشد جهت گوشي صدا بردار يا مجري استفاده شده و يا به بلندگو ها و گوشي ها در اتاق فرمان متصل ميشود.

باس هاي گروه يا ضبط

اين باس ها به روش سنتي براي اتصال به ضبط صوت ها استفاده ميشود.لذا معمولا به صورت ٢ تايي ( استريو ) استفاده شده و در روي ميكسر با كليد هاي روشن و خاموش در دسترس كاربر ميباشند. معمولا براي اين باس ها كنترل يا ولوم دامنه وجود ندارد و دامنه آنها همان دامنه باس اصلي است.تنظيم بالانس صداي ارسالي به هر زوج با ولوم تنظيم PAN انجام ميشود.از آنجايي كه تنظيم مشخصي براي كنترل دامنه اين باس ها وجود ندارد كاربري آنها محدود است.

باس هاي خروجي اضافه يا AUX

باس هاي AUX كه معمولا مونو يا استريو ميباشند با استفاده از يك ولوم كوچك كنترل دامنه در دسترس ميباشند.باس هاي AUX براي يك خروجي مشخص ارسال شده و براي مونيتور كردن صدا با هدفون يا بلندگو يا ارسال سيگنال صدا به افكتور هاي خارجي استفاده ميشود.

باس هاي AUX انعطاف پذيرتر از باس هاي ضبط هستند چرا كه كنترل تنظيم دامنه دارند.همچنين گاهي اوقات سوئيچي دارند كمه دامننه آنها را به دامنه خروجي خط وابسته ميكند.اين سوئيچ صداي خط را يا قبل از فيدر به باس AUX ارسال ميكند يابعداز فيدر كه در حالت PRE سيگنال مستقل از دامنه اصلي خط ميباشد.

با استفاده از حالت PRE يا قبل از فيدر تركيب خروجي باس AUX ميتواند براي هدفون يا ارسال مونيتورينگ استفاده شود چرا كه دامنه خروجي براي هر خط مستقل از دامنه خروجي اصلي بوده كه براي هر خط توسط فيدر آن مشخص و تنظيم شده است. در حالت POST ( يا بعد از فيدر ) دامنه ارسالي به باس AUX از دامنه خروجي خط پيروي ميكند كه اغلب براي ارسال صدا به افكتور خارجي استفاده ميشود.

٥ ـ انعطاف پذيري باس هاي ميكسر هاي ديجيتال

تمام باس ها و كانال ها در يك ميكسر آنالوگ ثابت بوده و مسير هاي سيم بندي شده دارند. به اين منظور بعضي ميكسر هاي آنالوگ جهت كاربري توليد و ميكس و بعضي هم جهت پخش زنده طراحي شده اند.
اكثر تفاوت هاي اين ميكسرها به نحوه طراحي باس ها و استفاده از آنها بستگي دارد.
بعضي از ميكسر هاي ديجيتال داراي باس هاي با انعطاف پذيري بسيار خوبي در مقابل باس هاي ميكسر هاي آنالوگ هستند.در عمل گاهي اوقات اين باس هاي منعطف ( Flex Busses ) ناميده ميشوند.اين باس هاي انعطاف پذير تمام امكانات باس هاي آنالوگ را دارا ميباشند.آنها امكاناتي از قبيل ولوم تنظيم دامنمه ارسالي و كليدهاي PRE و POST ) حتي در جاهاي مختلف ميكسر ) را دارا ميباشند. همچنين خروجي اين باس ها به مقاصد مختلف ميتوانند ارسال شوند.
به اين منظور يك ميكسر با باس هاي انعطاف پذير ميتواند جهت كاربري كه در نظر است پيكر بندي شده و استفاده شود.آنها ميتوانند جهت ارسال صدا به افكتور هاي داخلي و خارجي ، ضبط هاي آنالوگ يا ديجيتال ، تقويت كننده هاي هدفون ، بلندگو هاي استوديو يا اتاق فرمان استفاده شوند و همچنين به باس هاي ديگر ارسال شده و به عنوان يك ماتريس باس ها جهت يك كار زنده استفاده شوند.اين نوع ساختمان باس هاي انعطاف پذير يكي از بهترين مثال هايي است كه نشان ميدهد ميكسر هاي ديجيتال ميتوانند بسيار قوي تر و مناسب تر از ميكسر هاي آنالوگ باشند.

ميلاد خادمي

منبع : نشريه صنعت صدا و تصوير