آواي شفابخش : اسرار ناگفته ی موسیقی

همان‌طور كه اغلب ما مي‌دانيم همه چيز در خلقت موسيقي خودش را خلق مي‌كند و ارتعاشات آن بر كل هستي اثر مي‌گذارد، هرچند تأثيراتش كمتر از آن چيزي باشد كه شنيده يا احساس مي‌شود. 

در هر حال تمام اصواتي كه مي‌شنويم و يا نمي‌شنويم طنيني در ما ايجاد مي‌كنند كه مي‌توانند الگوهاي ارتعاشي ما را تغيير دهند. بعضي از آنها عملكرد هماهنگ ما را ناموزون مي‌كنند و برخي ديگر ما را با نيروي حياتي كه در دروني‌ترين هسته هر چيز است، نزديك مي‌كنند و انرژي‌هاي ما را با هستي هماهنگ مي‌سازند. 

بد نيست بدانيم تمام سلول‌ها و اعضاي بدن ما هم به طور دائم در ارتعاش‌اند و هر عضو با فركانس مخصوص خودش صوتي را ايجاد مي‌كند كه با يكديگر تركيب شده، آهنگ ويژة كل بدن را بوجود مي‌آورد. در بدن سالم اين اصوات، هم‌ساز، هماهنگ و موزون‌اند ولي وقتي عضوي دچار بيماري مي‌شود نت‌هاي آن عضو ناميزان شده و همسازي آن بهم مي‌خورد. به هرحال آگاهي به اين اصل كه اساس بدن ما، شبكه‌اي ازاصوات است، كشف بزرگي به‌حساب مي‌آيد كه البته بايد يادآوري كنم اين كشف يعني آخرين يافته‌هاي علمي در اين مورد همان انديشه و دانش بزرگان، خردمندان و روشن‌بينان قديم را تأييد مي‌كند. 

اگر به تاريخ رجوع كنيم مي‌ببينيم كه درتمام دوران، موسيقي و طبابت با يكديگر پيوند داشته‌اند و در برخي اديان و فرهنگ‌هاي كهن از ريتم طبل‌ها، نواختن زنگ‌ها، خواندن ذكرها و سرودها و دعاهاي مذهبي يا آييني براي دفع ارواح شرور و خروج امراض از كالبد بيماران استفاده مي‌شده است.

در كتاب مقدس مي‌ببينيم كه موسيقي بخش عمده‌اي از زندگي مردم را تشكيل مي‌داده و منبع قدرت و شفاي آنها محسوب مي‌شده است. حتي وقتي سلطان «شائول» بيمار شد، خادمين او مأموريني را به‌دنبال حضرت داود فرستادند چون در نواختن چنگ ماهر بود و مي‌توانست او را آرام كند و داود با نواختن چنگ او را درمان كرد.‌(1) حضرت زرتشت هم با كلام مقدس و خواندن اوراد و ادعيه با صوتي خوش‌آهنگ مريض‌ها را به‌خصوص بيماران صرعي، پوستي، چشمي و افليجان را شفا مي‌داده است (...) در مصر و بين‌النهرين موسيقي و شفا با معابد و مراسم مذهبي همراه بود و در يونان براي تنظيم هارموني عناصر بدن استفاده مي‌شد. رومي‌ها هم به نيروي شفابخش موسيقي معتقد بودند و از آن براي درمان طاعون، مارگزيدگي، بي‌خوابي، بيماري‌هاي رواني و جنون استفاده مي‌كردند. درايران و چين و هند باستان نيز اصوات و موسيقي‌هاي به‌خصوصي را شفابخش و مرتبط با روح انسان مي‌دانستند و از آن براي تعادل، ارتقاء آگاهي وسلامت ذهن و بدن استفاده مي‌كردند.

امروزه آزمايشات و تحقيقات علمي هم ثابت كرده‌اند كه اصوات و موسيقي اثرات گوناگوني بر فيزيولوژي مي‌گذارند. مثلاً اخيراً اثرات اصواتي به‌خصوص، در دانشگاه اوهايو بر روي سلول‌هاي سرطاني كه در آزمايشگاه كشت شده بودند، آزمايش شده است. نتايج بدست آمده شگفت‌آور بوده، آن اصوات ميزان رشد سلول‌هاي سرطاني را به شكلي آشكار كاهش داده بودند. هم‌چنين تحقيقات نشان داده‌اند كه اصوات و انواع ريتم‌هاي موسيقي، اثرات مختلفي روي واكنش‌هاي رواني، ضربان نبض، تنفس، فشارخون، امواج مغزي، قابليت هدايت الكتريسته پوست، ترشحات معده، انقباضات عضلاني، اتساع مردمك چشم (...) دارد. يافته‌هاي تعداد بسياري از مطالعات تحقيقاتي آشكار كرده‌اند كه پخش موسيقي هماهنگ و آرامش‌بخش، مصرف اكسيژن و ميزان متابوليسم را كاهش داده و لزوم تجويز داروهاي مسكن و آرام‌بخش را بيش از30 درصد پايين مي‌آورد. درحال حاضر در بخش زايمان مركز پزشكي دانشگاه كانزاس به‌طور منظم از موسيقي استفاده مي‌شود و باعث شده كه مقدار كاربرد داروهاي بيهوشي كاهش پيدا كند و طول مدت دردهاي زايمان كوتاه شود.  

طبق نظر متخصصين و محققين در اين زمينه، دانش بكارگيري اصواتي به‌خصوص مي‌تواند نتايج درماني قابل توجه‌اي را بدست آورد. برهمين اساس نظريه‌ها، سيستم‌ها و روش‌هاي مختلفي براي درمان بيماري‌ها از طريق موسيقي و اصوات در دنيا ابداع شده است. 

مثلاً دريك نوع آن دستگاه‌هاي الكترونيك پخش‌كننده امواج صوتي به‌كار مي‌رود. امواج حاصل از اين دستگاه فركانس‌هاي نامطلوب مولد بيماري را از بين مي‌برد و در يك روش ديگر كه ريشه در طب كهن هند دارد، از الگوهاي صوتي آغازين طبيعت استفاده مي‌شود و مدعي است كه تأثيرات مثبتي بر بدن و ذهن مي‌گذارد. يا يك سري اصوات هستند كه براي هدايت نيروي حياتي چي استفاده مي‌شود و ريشة آن به طب قديم چين برمي‌گردد و اعتقاد بر اين است كه اين اصوات به‌خصوص هر كدام بر روي عضو خاصي از بدن تأثير مي‌گذارد. 

يك روان‌شناس انگليسي به نام «پال نيوهام» هم روشي را ابداع كرده كه از تركيب آواز و برخي اصوات به معالجه و درمان بيماري‌هاي مراجعين خود مي‌پردازد. بيماران از اين طريق روح و روان خود را به‌وسيله عمق صداي وجود خويش كه ازطريق تحقيرشدن‌ها، مصائب، درگيري‌ها و شكست‌هاي زندگي به فراموشي سپرده شده‌اند، احياء مي‌كنند. هم‌چنين موسيقي‌هاي هماهنگي كه بر اساس ريتم طبيعت تنظيم شده‌اند و اثرات تعادل‌بخش و احياءكننده بر سلامتي ما مي‌گذارند. 
گذشته از آنچه گفته شد، نبايد فراموش كرد كه قوي‌ترين و مجرب‌ترين روشي كه براي بهره‌گيري از تاثيرات مثبت و شفابخش اصوات خاص وجود دارد استفاده درست از اسماء الهي است. توضيحات مختلفي براي چگونگي اثرگذاري اين اصوات استثنايي بيان شده است از جمله اين‌كه اين ذكرها حامل ارتعاشات صوتي و انرژي معيني هستند كه قصد و عمل مؤثرشان تغذيه روح ماست.  
 
همان‌طور كه مي‌دانيد پيروان هر آيين و مذهبي در سراسر دنيا با خواندن اوراد و اسماء الهي، همدلي و همبستگي خود با يكديگر و رابطه‌شان را با خداي خود آشكار مي‌كنند و از اين طريق به تزكيه، انرژى گرفتن و قدرت بخشيدن به جسم، ذهن و روح خود كمك مى‏كنند. اين روش راه مؤثري براى كاهش ترس و اضطراب است و انرژي‌هاي منفى را از بين مي‌برد. هم‌چنين مراكز انرژي ما را پاكسازى مي‌كند و به هماهنگى سيستم انرژى در سرتاسر بدن‌مان كمك مي‌نمايد. 
 
البته تمام اصواتي هم كه در طبيعت وجود دارند، ارتعاشاتي موزون ايجاد مي‌كنند و از اين طريق ما را با بزرگ‌ترين سمفوني خلقت هماهنگ مي‌سازند. صداهايي هم‌چون ريزش باران، وزش باد، صداي رودخانه و نغمة پرندگان.  

آيا صداهاي طبيعت و آواز پرندگان همان اسماء الهي نيست. همان‌طور كه خداوند مي‌فرمايد: «همة آنچه در آسمان‌ها و زمين‌اند تسبيح‌گوي خداوند هستند.»

در اين صورت راه دوم بهره‌گيري از بركات نام‌هاي خداوند كه عالي‌ترين مانتراها محسوب مي‌شوند (پس از ذكر اسماء الهي) دريافت اين اسماء مقدس از دل اصوات طبيعي است.

منبع:
 فصلنامه ی علوم باطنی - سال دوم - پاییز و زمستان 84